Yeşil Mühür

Son Güncellenme Tarihi: 9.06.2022
Mehmet Altay YEGİN

Mehmet Altay YEGİN

Gümrük Müşaviri

Yazarın Diğer Yazıları

Yönetmelikte “Transit rejimine tabi eşyayı, hareket gümrük idaresine sunmaksızın sevk etmeye, yetkilendirilmiş olan ve rejim kapsamında yapılan işlemlerde transit işlemlerinden sorumlu olan kişi” “İzinli Gönderici” olarak tanımlanmaktadır.

Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği’nin “sınırlardan öncelikli geçiş hakkı tanınması” başlıklı 151 inci maddesinde “Yetkilendirilmiş yükümlü sertifika sahiplerine, izinli gönderici yetkisi kapsamında gerçekleştirdikleri taşımalarda, sınır kapılarından öncelikli geçiş hakkı tanınır” denilmektedir. Ayrıca aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin on birinci fıkrasında “Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü sahiplerine, izinli gönderici yetkisine sahip olmaları koşuluyla, ayrıca bir talebe gerek kalmaksızın, sınır kapılarından öncelikli geçiş hakkı uygulamasından yararlanma izni verilir” hükümüne yer verilmiştir.

Bu basitleştirme uygulamasının ayrıntılarını düzenleyen Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2019/22 sayılı Genelgesinde, “01.06.2019 tarihi itibarıyla Kapıkule Gümrük Müdürlüğünde; izinli gönderici yetkisine sahip firmaların, kendi tesislerinden veya ihracatta yerinde gümrükleme sahibi firmaların tesislerinden yapacakları taşımalar için sınırdan öncelikli geçiş hakkı uygulanması hakkı tanınmıştır” denilmektedir.

İzinli gönderici 01.01.2022 tarihinde yürürlüğe giren Seri 4 no.lu Gümrük Genel Tebliği yayımına kadar yetkilendirilmiş yükümlü statü çatısı altında yer almaktaydı. Tebliğin geçerlilik tarihinden sonra gerekli şartları sağlayan tüm uluslararası taşıma gerçekleştiren şirketlere kolay ihracat noktaları uygulaması şeklinde “nihai çıkış noktasının bir izinli gönderici tesisi olması kaydıyla, ülkenin herhangi bir noktasından tescil edilen ihracat beyannamesi kapsamı eşyanın transit beyanı ve mühür tatbiki olmaksızın getirildiği izinli gönderici tesisinden sınır gümrük idaresine doğrudan sevkine imkân veren bir uygulama” olarak hayata geçirildi.

2022 yılı ikinci çeyrek itibarıyla İzinli gönderici yetkine sahip 30 firma bulunmaktadır. Tebliğ ile gerçekleştirilen düzenleme kapsamında 31.12.2023 tarihinde izinli gönderici YYS sisteminin dışına çıkarılacaktır.

Geçtiğimiz hafta, uygulamanın gerçekleştirildiği Kapıkule Sınır Kapısında yakınmalarını dile getiren YYS sertifika sahibi olmayan uluslararası taşıma şirketi sahipleri: “YYS sahibi izinli gönderici yetkisi bulunan firmalara tanınan sınırdan öncelikli geçiş hakkının, haksız rekabete neden olduğunu” belirterek, uygulamaya son verilmesini talep etti.

İzinli Gönderici yetkisine sahip sektör temsilcilerinden aldığımız bilgilere göre, 2020 yılı itibarıyla Kapıkule sınır geçişlerinde RSS “Randevulu Sıra Sistemi” uygulanmaktadır. RSS uygulamasının ilk başladığı dönemlerde YYS sahibi firmalara tatbik edilen yeşil mühür takılı araçlar Kapıkule Sınır Kapısında ortalama 4 ila 6 saat süre beklemekteydi. Akabinde 4 ila 6 saat süren bekleme süreleri, 8 saate uzamış ve artan ihracat hacmine bağlı olarak 24 saat ve üzerine kadar sarkmaya başlamıştır.

Ticaret Bakanlığı verilerine göre, günlük araç geçiş kapasitesinin ortalama 1.400 araç olduğu Kapıkule sınır kapısında, yeşil mühürlü araçların diğer araçlara göre oranı %12 yi geçmemektedir. Yine sektör temsilcilerinden aldığımız bilgilere göre, beklemelerin Bulgaristan tarafında tamamlanmayan alt yapı ile 12 kanal üzerinde yerleşik olan 24 adet yakıt pompasında çıkış yapan araçların, tek şeritte oluşturduğu trafikten kaynaklandığı yönündedir.
Ticaretin kolaylaştırılması programları kapsamında YYS sahibi firmaların bu statülerini elde ederken yüksek yatırım maliyetlerine katlandıklarını, güvenilir statüde olduklarını, teminat verdiklerini ve bu statüyü elde ederken meşakkatli bir süreç yaşadıklarının da unutulmaması gerekir.

Bu aşamada taşımacılıkta bir haksız rekabet yaşanıp yaşanmadığının irdelenmesi gerekmektedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 54 ila 63 üncü maddeleri arasında “haksız rekabet”e ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Kanunun 54 üncü maddesinde haksız rekabet “Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar’ şeklinde tanımlamıştır. Yani rakipler veya tedarikçilerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı ve dürüstlük kuralına aykırı davranış ve ticari uygulamaların haksız ve hukuka aykırı olduğu kabul edilmektedir.

Oysa, YYS hakkı kanun, yönetmelik ve mevzuat düzenlemelerinde öngörülen koşulları yerine getiren her ticaret erbabına tanınan bir haktır. Ticaret Bakanlığı tarafından verilen yetki haksız rekabet yaratmak amacıyla değil, gümrük işlemlerini kolaylaştırmak amacıyla verilen bir yetkidir. Böylece ihracatımızın %29 unu gerçekleştiren YYS sahibi firmalar gümrük işlemlerini daha hızlı ve kolay gerçekleştirme olanağına sahip olmaktadır

Ez cümle, kullanıldığı her yerde güvenin rengidir yeşil. “Yeşil pasaport”, “yeşil kart”, “yeşil sigorta”, gümrükte “gümrüğe tabi eşyam yoktur” anlamı taşıyan ve yolcu salonlarında bulunan “yeşil hat”, trafik ışıklarında “geç” anlamını taşıyan “yeşil ışık” ve gümrük idarelerinde kullanılan BİLGE Sistemindeki belge ve fiziki muayene gerek duyulmayan “yeşil hat” gibi örnekler ile sık sık karşılaşmaktayız.

Güveni temsil eden, ticari geçmişi temiz, mali yeterliliğe ve tesis güvenliği standartlarına sahip firmalara verilen “yeşil mühür” ayrıcalığının, tüm dış ticaret sathına yayılarak devam etmesi gerektiği düşünülmektedir.


Mehmet Altay YEGİN
Yetkilendirilmiş Yükümlü (AEO) Derneği
Yönetim Kurulu Başkanı
Etiketler
Yorumlar
İlk Yorumu Siz Yapın
Yorumunuz
Diğer Köşe Yazıları