Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) anlamakta en fazla zorlandığımız vergilerin başında geliyor. Her ne kadar ÖTV Kanunu, göreceli olarak kısa bir Kanun olarak değerlendirilse de uygulamada neden olduğu karışıklıklar nedeniyle zor bir Kanun olarak kabul edilmektedir.
Özellikle ÖTV tahsil edilen eşyaların, gümrük tarife pozisyonları dâhilinde de belirlenmesi nedeniyle, birçok şirket ÖTV mükellefi olduğunun farkında olmayabiliyor.
Oldukça karmaşık olan ÖTV Kanunu’na ekli Listeyi sizlere kolaylık olması açısından aşağıdaki gibi kategorize ettik.
I Sayılı Liste -Petrol ve Türevleri (Benzin, Motorin, Madeni Yağ)
II Sayılı Liste - Otomobil ve Taşıtlar (Arabalar, Otobüsler)
III Sayılı Liste -Keyif Verici Maddeler (Sigara, Alkol vs)
IV Sayılı Liste -Elektronik ve Diğer Ürünler (TV, Buzdolabı, Kozmetik vs)
ÖTV Kanunu’nun III ve IV sayılı Listesinde yer alan eşyaları ithal eden şirketler, bu vergiyi gümrük idaresine, I ve II sayılı Liste kapsamında yer alan eşyaların ithalatını gerçekleştiren şirketler ise bu vergiyi bağlı bulundukları vergi dairesine ödemektedirler.
I sayılı Listede yer alan eşyaları ithal eden şirketler, ithal anında ÖTV ödememekte, söz konusu vergi tutarı kadar teminatı gümrük idaresine vermektedirler. İthal edilen eşyaların yurt içinde satılması veya tüketilmesinden sonra bu vergi bir beyanname kapsamında vergi dairesine beyan edilerek ödenmektedir. İthalatçı şirketler, verginin ödenmesine müteakip gümrük idaresine vermiş oldukları teminatı iade alabilmektedirler.
Bu açıklamalar ışığında, ÖTV Kanunu I sayılı Listede yer alan eşyayı ithal eden her şirketin ÖTV mükellefiyeti başlatıp vergi dairesine beyanname vermesi gerekmektedir. Aksi halde, çok düşük tutarlı ithalat yapan şirketler bile ciddi cezalar ile karşı karşıya kalabilir.
Örneğin, 3824.90 tarife pozisyonunda yer alan 1 kilogram verniği ithal eden şirket, gümrük idaresine 0,9390 TL tutarında ÖTV teminatı verecektir.
Şirketin ithal etmiş olduğu verniği kullanmasından sonra her hangi bir nedenle ÖTV mükellefiyeti başlatmaması ve bağlı bulunduğu vergi dairesine ÖTV beyannamesi vermemesi durumunda, 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun Mükerrer 352 inci maddesi uyarınca 148 TL usulsüzlük cezası düzenlenmektedir.
Özetle, yaklaşık bir lira özel tüketim vergisine ilişkin ÖTV beyannamesinin verilmemesi nedeniyle ithalatçı şirketler beyan etmedikleri bu verginin yüzde 158 katı ceza ile karşılaşabilmektedir.
Bu nedenle, ithalat yapan şirketlerin ÖTV Kanunu’nun I sayılı Listesinde yer alan eşyaları ithal etmeleri durumunda, ÖTV mükellefiyeti açtırmalarını ihmal etmemeleri önem arz etmektedir.
Diğer yandan, özellikle perakende olarak tüketime konu edilecek bu tarz eşyaların ÖTV’lerinin gümrük idaresine ödenmesi ile söz konusu sorunların aşılacağı değerlendirilmektedir.
Hakan Uçak
