Kendi Evimizin Önünü Süpürelim

Son Güncellenme Tarihi: 14.12.2021
Erdem İLBEYİ

Erdem İLBEYİ

Gümrük Müşaviri

Yazarın Diğer Yazıları

Bu konuda yazmayı her sınavdan sonra planlasam da her seferinde kime ne anlatacağım (!) hissi baskın geldiğinden yazmayı hiç istemedim. Çünkü sınava giren insanların değil de sınav kavramının kendisine önem atfedildiğini düşünüyorum. Örnek vermek gerekirse, üniversite öğrencisi şu konuda bir sorunum var der, cevap; haklısın ama… çalışan şu sorunum var der, cevap; haklısın ama…. sağlık çalışanı sorunum var der, cevap; haklısın ama…. haklısın ama…. ile başlayan cevaplar cümleler önünüze ya talep edilen hakkın mevzuat açısından mümkün olmadığı yada asla çözümü ulaşmayacak dolambaçlı bürokratik yollar gösteren cümlelerle son buluyor.

Bende 2008 yılı sınav mağdurlarından biri olarak bu konuda serzeniş içinde bulunan arkadaşlarımın duygularını çok iyi anlıyorum. Umarım bu süreç sınav mağduru arkadaşların istediği şekilde sonuçlanır. Kalbim onlarla birlikte.

Sınavlarla direk ilgili olmasa da ben konuya başka bir pencereden bakmak istiyorum. Bizim devre arkadaşların mesleğe girişi döneminde (2000’lerden önce) bir Gümrük Müşavirliği şirketinde işe başlamak için tanıdık birileri aranırdı. Herkes işe alınmazdı. İşe girdikten sonrada gümrüğe, müşteriye evrak götürüp getirmek, bankalardan vesaik toplamak, gemi acentelerinden ordino almak gibi işler yapılırdı uzunca bir süre. Sonra ki aşama ihracatçılar birliğine gitmek. İhracat beyannamelerinin birlik onayları ve ticaret odası evraklarının onayı için. Bu iki aşama 2-3 yıl bazen de daha fazla sürerdi. Bir nevi staj gibi düşünün.

Şimdi durum ne? Gümrük Müşavirlik şirketleri ofiste beyanname yazabilecek personel bulamıyor!!!! Nasıl olur!! Maalesef oluyor. 2000’li yıllardan önce bu kadar meslek yüksek okulu ve bu kadar mezun yokken ince eleyip sık dokunan süreçler vardı. Şimdi okullar mezun kusarken personel bulunamıyor!

Bu konu sınav, staj konusuyla benzeşiyor. Hatta bence birbirine de bağlı. Sınav, staj konularının yıllar geçtikçe içinden çıkılamayacak noktalara geleceği bir sürü mağduriyet ve dava doğabileceği nasıl öngörülmediyse (planlanmadıysa) sektörün en büyük ihtiyacı olan personel yetiştirme konusu da maalesef öngörülmedi (planlanmadı).

Gümrük TV olarak biz bu konuda neredeyse 5 yıl önce girişimlerde bulunduk. Adına da “Nitelikli Personel Sertifika Programı” dedik. Medipol Üniversitesi ile birlikte çokta güzel sonuçlar elde ettik. Neredeyse kapı kapıda gezdik. Fakat maalesef bugün yarını göremeyenler o gün de bu günü göremediler. “Sen Gümrük TV’sin ne işin var, sen videonu çek” cevapları, öğrenci başı ödenemeyecek kadar yüksek ücretler isteyen malum yazılım şirketinin söylemleri (!) halen bugün gibi kulağımda çınlar.

Bu yıl sınavı kazananın seneye hoca (!) olduğu ve sınavlara yönelik “eğitim” verdiği yerde ne sınavlara yönelik itirazlar biter ne de beyanname yazacak personel bulunur.

Bu konuda bir politika üretmek gerekir, ‘mış’ gibi yapmakla olmaz. Gerçekten bu işe gönül vermek lazım. Eğer bu konular (sınav ve personel) çözülemezse şimdi tuzu kuru olanlarında birkaç seneye (belki o kadarda sürmez) başı ağrımaya başlayacak. Top yekün bir seferberlik gerekir bu konuda. Eğitimli ve sağlam yetişmiş personeller olmazsa asıl o zaman mesleğin geleceği tehlike altındadır. Üç beş şirketin şirket içi eğitimleri yada akademi kurmaları genel yapıyı belirleyemez. Bu konuya daha ciddi bakmak lazım. Hani siyasetçiler derler ya; ‘bu siyaset üstü bir konu’. Herkesin elini taşın altına koyması gerekir. Seçim için yada 1-2 dönem sonraki kişisel hedefler için değil gerçekten mesleğimizin geleceği için bunu yapmak lazım. Bazı meslektaşlarımız blockchain ve benzer teknoloji altyapılarına, mesleğe zarar verir gerekçesiyle, karşı çıkıyor. Olabilir. Fikir önemlidir. Saygı duyuyorum. Fakat bence mesleğin geleceği için en büyük tehdit, kendisi sınavda başarılı olamamış insanların bile Gümrük Müşavirlik Sınavına hazırlık eğitimi ve benzeri eğitimler vermesidir.

Ben bizim mesleği Türkiye’ye benzetiyorum. Bir sürü haklı olduğumuzu savımız hatta mağdur edildiğimiz bir sürü konu var. Fakat gel gör ki, kendimizi bir türlü anlatamıyoruz. Altını kalın çizgilerle çizmek isterim; bu meslekten dünyalığını yapanların bu mesleğe borcu vardır. Eğitim ve mesleğin geleceği konusunda fikir ayrılıklarını ortadan kaldırmanın zamanı çoktan geldi. Bu yüzden bazılarımız elini cebine sokacak, bazılarımız taşın altına. Hep birlikte bir duruş sergilemeliyiz. Sonra belki oda olma konusu ve benzer konular konuşulabilir. Mücadele etmeden ödül olmayacağını biliyor olmalıyız. Çünkü bu bir sır değil.

Meslek örgütleri bu konuda önderlik edebilir. Meslek örgütlerinin işi değil diyen fikirlerde olabilir. Bu görüşe karşı şunu söylemek isterim. Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk bu konuda bir vizyon ortaya koymuş. Bir millet için en değerli günlerden birini Milli Egemenlik ve Çocuk Bayramı olarak ilan etmiş. Uzatmayayım. Bugün stajyerdir yarın Gümrük Müşaviri olur. Stajyerlikten Gümrük Müşaviri olana dek geçecek süreyi planlayıp kaliteli bir iş gücü yetiştirmek için savaş vermezsek bugün olduğu gibi yarında “nerde o eski müşavirler” şarkısını hep birlikte söyleriz…

Meslek örgütlerinin bu konuda eksiği varda Bakanlığımızın yok mu? Elbette var! Maalesef Bakanlığımız da bu konuda sürdürülebilir bir politika üretmek yerine ‘günü kurtarma’ yaklaşımı içerisinde. İkili sohbetlerde Bakanlık bürokratlarımızdan ‘son dönem Gümrük Müşavirlerinin profilleri düşük’ yaklaşımını herkes duymuştur diye düşüyorum. Ne bekliyordunuz? Böyle olması normal değil mi? Son dönem Gümrük Müşavirlerinin profilleri düşükte, iradesini kullanamayan idarecilerin ve çok önemli bir görev yapan ve bu öneme binaen çok iyi eğitim alması gereken muayene memuru arkadaşların profilleri ne durumda acaba?

Aslında söylenmesi gereken çok şey var. Şüphesiz bir yazıya söylenecekleri sığdırmak pek mümkün değil. O müthiş beylik sözün tam zamanı şimdi; ‘Eğitim Şart!’

Hem idare tarafı hem de Gümrük Müşavirleri hepimiz aynı gemideyiz. Profili düşük Gümrük Müşaviri ve profili düşük idari personel önünde sonunda dış ticaretimizi olumsuz etkiliyor. Her şeyi Devletten beklememek lazım! Bizim Nitelikli Personel Sertifika Programının sloganı ile konuyu bağlamak istiyorum.

“Önce kendi evimizin önünü süpürelim.”

Buraya açık bir davetiye bırakmak isterim. Bu konu hakkında bir veya birkaç program hazırlığı içerisindeyiz. Programımıza konuk olmak isteyen konu ile ilgili dostları yeni stüdyomuzda ağırlamaktan mutluluk duyarız. info@gumruktv.com.tr üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
Yorumlar
Yorum yazmadan önce özellikle bekledim. Acaba bu yazı kaç yorum alacak diye. WhatsApp gruplarında paylaştım. Orda da okundu mu bilmiyorum ama yorum yapan olmadı. Bence eğitimle vs ile uğraşmayın bu meslek birkaç büyük şirketin tekelinde ve maalesef gün günü aratır hale geldi.
Tebrik ederim. Çok doğru tespitler.
Yorumunuz
Diğer Köşe Yazıları