Kafamda Deli Sorular

Son Güncellenme Tarihi: 11.05.2022
Aslıhan ÇELEBİ

Aslıhan ÇELEBİ

Gümrük Müşaviri

Yazarın Diğer Yazıları

Malumunuz 09.05.2022 Pazartesi günü İzmir Ticaret Odası Başkanı Mahmut Özgener imzalı bir yazı camiamızda deprem etkisi yarattı. TOBB Yönetim Kurulu kararı ile Gümrük Müşavirleri Sektör Meclisi TOBB bünyesinde kurulmuştu. Tam da biz İGMD Başkanının müjdesiyle Haziran ayında Birlik Yasasının TBMM’den geçmesini beklerken.

Yıllarca bize ve bizden önceki Başkan ve Yönetimlere yapılan Sektör Meclisi teklifini red etmiştik. Veee bizim (en azından benim ve AGMD yönetiminin) haberimiz olmadan böyle bir yapı oluşturulmuş, günün süprizi olarak da karşımıza getirilmişti.

Einstein demiş ya önyargıyı parçalamak atomu parçalamaktan daha zordur diye. Ben de ilk andan itibaren itiraz eden biriyim. Dün beş Dernek olarak TOBB Yönetim Kurulu’na da gönderdiğimiz yazıda da bunu belirtmiştik.

Şimdi, iki gündür oturup düşünüyorum, silip atmak yerine yararlarını ve zararlarını ortaya koymanın üyelerimizi ve kendimizi aydınlatma yolunda faydalı olacağına karar verdim.

Biz ne yaşamıştık:

1-) 4458 sayılı Gümrük Kanununun Geçici 6. Maddesinde “Gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcıları çıkarılacak bir kanunla bağlı bulundukları gümrük ve muhafaza başmüdürlüğü görev alanı itibariyle kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu şeklinde örgütleninceye kadar aşağıdaki hükümler uygulanır:” der ve devam eder “1615 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre kurulan Gümrük Komisyoncuları Dernekleri faaliyetlerine devam eder.”

Bu metin; 1615 sayılı Gümrük Kanunu ile kurulmuş olan Ankara, Bursa, İstanbul, İzmir ve Mersin Gümrük Müşavirleri Derneklerinin “Kamu Kurumu Niteliğinde Meslek Kuruluşu şeklinde” kısaca bizim “ODA” dediğimiz yapılanma oluşuncaya kadar faaliyetlerine bu kanuna bağlı olarak devam eder demektedir.

2-) Yani 2000 yılından bugüne kadar 22 yıldır amacımız mesleğimizi “ODA” yapılanmasına kavuşturmaktı. Ama olmadı, neden?

- TOBB Başkanlığı kendilerine bağlı olmayan bir yapının kurulmasını istemedi.
- TOBB Başkanlığı ilk başta (2010 yılına kadar bu tartışmalar yaşanmıştı) kendilerine bağlı “ODA” yapılanması olabileceğini söylediler. Ama dönemin Başkan ve Yönetimleri bağımsız olmaması neeniyle kabul etmediler.
- Biz de bu argümanı alıp Geçmiş dönem Bakanımız Sayın Bülent Tüfenkçi döneminde “Deniz Ticaret Odaları” statüsünde yapılanma şeklinde olabileceğini kabul ederek taslak sunduk. Bakanlıkta ciddi ve detaylı bir çalışma sonucu taslak son haline getirildi ancak yine kabul görmediği için Meclise sevk edilemedi.
- Daha sonra şu andaki Dernek Başkanlarına (ben dahil- İzmir Derneğe TOBB yetkilileri gelmişti) Sektör Meclisi teklifi edildi ama TOBB’a bağımlı olacağımızı düşündüğümüzden kabul etmedik.
- 2021 yılında Sayın Bakanımız “ODA” yapılanması yerine “BİRLİK” şeklinde örgütlenmenin daha doğru olacağını tavsiye edince bu yönde taslak hazırlayıp sunduk ancak, taslağı sunduğumuz gün Bakan değişikliği oldu. Yeni Bakanımız sağolsun bu konuda bizlere destek çıkarak taslağı daha sadeleştirmemizi söyledi, Eylül ayında yeni taslağımıza da sunduk. Yine taslak üzerinde Bakanlığımızda çalışmalar yapıldı son haline getirildi. İGMD Başkanı Serdar Keskin’in gayretleriyle Haziran ayında Meclise sunulmasını beklerken, bu taslağın da rafa kaldırıldığını gördük.

3-) Şimdi öğreniyoruz ki, İzmir Ticaret Odası Gümrük Müşavirleri Komitesinde yer alan meslektaşlarımız ve İzmir Ticaret Odası Başkanının talepleri doğrultusunda TOBB çatısı altında Sektör Meclisi olarak temsil edileceğiz.

Şimdi kafamdaki deli sorular burada başlıyor. Önyargılı davranmadan, bir şeyi kesin kabul veya red etmeden, olayın gri taraflarını da görerek aşağıdaki sorularımın yanıt bulmasını istiyorum. Lütfen birbirimizi kırıp incitmeden mesleğimizin geleceği (bizden sonraki nesillere enkaz bırakmamak için) adına konuyu çok yönlü ele alalım.

- TOBB Çatısı altında yer almanın daha prestijli, kamu kurumlarına ulaşmada daha başarılı, maddi olarak çok daha fazla imkana sahip olunacağını kabul ediyorum. Bunu artı (+) hanesine yazalım. Bu kazanımların karşısında ne kadar bağımsız olacağız?
- 4458 sayılı Gümrük Kanununun Geçici 6. Maddesi olduğu sürece şu andaki derneklerimiz faaliyetlerine devam edecek, asgari ücret yayınlanmaya devam edecek. Ancak, Geçici 6. Madde zaten Sektör Meclisi Kuruldu buna gerek yok denilerek kanundan kaldırılırsa ne olacak?
- Dernekler hemen Dernekler Yasasına bağlı olarak yeniden yapılanır (Mersin örneğinde oluğu gibi) bunda sorun yok diyebiliriz, peki Dernekler yasasına bağlı olan Dernekler sicil kayıtlarını nasıl yapacak?
- Bildiğiniz üzere Dernekler Yasasında açıkça dernek üyeliklerinin gönüllü olduğu zorunlu olmadığı yazar. Şimdi nasıl oluyor derseniz, 4 dernek farklı statüde olduğu için Mersin Dernek bizlere uymak durumunda kalıyor. Ama hepimiz sıradan bir Dernek olursak Bakanlığın bizleri bypass etmek istemesi içten bile değil, bu durumda Dernekler de kadük durumuna geçer. Bunda da sorun yok denilebilinir zaten Dernekler ne işe yarıyor ki, sadece aidat topluyorlar. Şu andaki Dernekler sicil kayıtları ile bir nevi “ODA” statüsünde çalışıyorlar. Mesleğimizi en üst düzeyde temsil ediyorlar. Asgari ücret, YGM v.b. kazanımları sağladılar. TOBB Yönetim Kurulu altında bir yapıda bu tarz kazanımları sağlamak için girişimlerde bulunurken TOBB Yönetim Kurulu onayı olmazsa meslek açısında ne yapacağız?
- “ODA” olmak isterken sınavlarımızı, sicil kayıtlarımızı, disiplin cezalarımızı kendimiz verelim diyorduk. Sektör Meclisi olunca bunları bağımsız olarak yapabilecek miyiz? Yoksa tamamı Bakanlığın elinde mi olacak?
- Sektör Meclisine kimler seçilecek? Bildiğiniz üzere TOBB Yönetimleri ve alt birimlerinin seçimlerinde firmalar aday olur. Kişiler ise kazanan firmayı temsil yetkisine sahip kişidir. Biz de ise şahıslar üye ve aday olur. Bu durumda Sektör Meclisinde küçük ve ortak ölçekli firmalar ne kadar temsil edilebilecek?
- Sektör Meclisinde yer alacak firmalar (kişiler) seçimle mi, atamayla mı gelecek ? Seçimle gelecekse sorun yok, aynen Dernekte olduğu gibi demokratik seçim yapılır. Ama atama ile gelecekse atama kimler tarafından yapılacak? Kriterler neye göre belirlenecek? Anadoluda yerleşik üyelerimiz yeteri kadar temsil edilebilecek mi? Yoksa çoğunluk İstanbul, İzmir olduğu için Sektör Meclisi buradaki meslektaşlardan mı oluşacak? Yani Patron klübü mü olacak?
- Her yıl biliyorsunuz bir asgari ücret savaşı veriyoruz. Yıllarca TOBB ve TİM asgari ücretlerimizin düşük sevide kalması için çeşitli platformalarda çalışmalar yaptı. Sektör Meclisi olunca ve Dernekler olmayınca asgari ücret uygulaması olabilecek mi? Yoksa büyük firmaların baskısıyla şu anda bile yetmeyen asgari ücret kaldırılıp küçük ve orta ölçekli sadece Gümrük Müşavirliği hizmeti veren firmaların kapnmasına mı yol açılacak?
- Bilindiği üzere Dernekler olarak mesleğimizi ilgilendiren konularda Bakanlığımıza davalar açarak hukuki olarak hakkımızı arayabiliyoruz. Sektör Meclisi olunca hukuki olarak hak arama nasıl yapılacak? Yapılabilecek mi? Yoksa zaten o kadar güçlü olacağız ki mevzuatın hazırlanmasında yer alacağımız için buna gerek kalmayacak mı?
- Şu anda anladığım kadarıyla TOBB Yönetim Kuruluna bağlı olarak 65 adet Sektör Meclisi var. Biz 66. Sırada oluyoruz. Bu 65 adet Sektör Meclisini oluşturan gruplar arasında bağımsız veya TOBB çatısı altında “ODA” yapılanması olan sektör var mıdır? Varsa bu “ODA” yapılanmaları Sektör Meclisinden önce mi, sonra mı kurulmuştur? Yani, Sektör Meclisi yapılınca “ODA” yapılanması tamamiyle rafa kalkmış durumda mıdır?
- Son ve net olarak sorum şu; gelecekte Gümrük Müşavirliği mesleği finansal ve kurumsal olarak güçlü yapılarda olan firmalar eliyle yürütülüp hali hazırdaki küçük ve ortak ölçekli firmalar kapanmak zorunda kalacak mı?

Şimdi diyeceksiniz ki sen Başkansın niye bu soruları soruyorsun. Bugüne kadar bu sorularıma hep olumsuz cevaplar aldığım ve kendim de böyle düşündüğüm için hiçbir şekilde “ODA” yapılanmasından ve Derneklerimize sahip çıkmaktan vazgeçmedim. Ancak şimdi, Sektör Meclisi bizlerin görüşü alınmadan bir grup meslektaşın gayretiyle oluşturulmuş ve bizleri çok daha iyiye götüreceği savunuluyor. O zaman bu soruların cevaplarını onlardan almak istiyorum. Belki de kaçırdığım/ız bir şeyler vardır. Belki mesleğimiz açısından çok önemli bir gelişmeyi elimizin tersiyle itiyoruzdur. Ne kadar bilgi sahibi olursak o kadar doğru karar verebiliriz.

“Marifet fikirleri körü körüne savunmak değil, bilgi sahibi olarak fikir sahibi olmaktır” görüşüyle bu soruların cevaplarını arıyorum.

Umarım bu gelişme mesleğimizi önümüzdeki on hatta yüz yıllarda çok daha iyi seviyelere taşır. Umarım bizden sonra gelecek nesiller bizleri saygıyla yad edebilir. Umarım bugün çok iyi diye sevindiğim gelişmeler, gelecekte kursağımızda düğüm olarak kalmaz.

Şunu da söylemeden geçemeyeceğim, madem bu Sektör Meclisini kurmak için çaba sarf edildi, neden Derneklerin görüşleri alınmadı? Birlikte istişare edilmedi? Birden bire karşımıza çıkarıldı? Önce bizleri ikna etseydiniz de hep birlikte çaba sarf etseydik.

Mesleğimizin gelişmesi, gelecek kuşaklara daha iyi taşınabilmesi için çalışma yapan, gayret eden tüm meslektaşlarıma yürekten teşekkür ediyor ve minnet duyuyorum. Ama, her kim olursa olsun kapalı kapılar ardından makam ve koltuk sevdası ile bu mesleğin temeline dinamit koyanları da Rabbime havale ediyorum.(Siz anladınız)

Saygılarımla,

Aslıhan Çelebi

AGMD Yönetim Kurulu Başkanı
Etiketler
Yorumlar
İlk Yorumu Siz Yapın
Yorumunuz
Diğer Köşe Yazıları