Gümrük Vergisi Nedir? Gümrük Vergileri Nelerdir?

Son Güncellenme Tarihi: 17.03.2022 |

Gümrük Vergisi Nedir? Gümrük Vergileri Nelerdir?

Gümrük Vergisi Nedir? Gümrük Vergileri Nelerdir?

4458 Sayılı Gümrük Kanunundaki tanımıyla “Gümrük vergileri” deyimi, ilgili mevzuat uyarınca eşyaya uygulanan ithalat vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümünü diğer bir ifadeyle; eşyanın Türkiye’ye ithali veya Türkiye’den ihracı nedeniyle Gümrük idarelerince tahakkuk ve tahsil edilen vergileri ifade eder.

İthalat ve ihracat işlemlerinde alınan tüm vergiler, gümrük vergileri olarak tabir edilir.

Daha yalın bir dille anlatacak olursak;
Yurtdışından sipariş edilecek bir ürünü gümrük idaresine beyan edildiğinde eşyanın cinsi ve gümrük tarife istatistik pozisyonuna (GTİP) göre gümrük vergisi ödenmesi gerekir. Gümrük vergisi oranları İthalat Rejim Kararı’nın ekinde yer alan listelerde her bir GTİP için ayrı ayrı belirtilmektedir. Bu listeler her yıl tazelenir ve listelerde yer alan oranlar zaman içinde değişebilir.

Gümrük vergisi ile gümrük vergileri farklı şeylerdir.



Gümrük Vergileri Nelerdir?
İthalat ve ihracat işlemlerinde tahsil edilecek vergilere gümrük vergileri denir. Bu anlamda gümrük vergilerini şu şekilde sayabiliriz.

GÜMRÜK VERGİLERİ
Gümrük Vergisi
İlave Gümrük Vergisi
Tek ve Maktu Vergi
Dampinge Karşı Vergi
Subvansiyona Karşı Telafi Edici Vergi
Katma Değer Vergisi
Özel Tüketim Vergisi
Ek Mali Yükümlülük
Toplu Konut Fonu
Tütün Fonu
Ek Fon
Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu
Çevre Katkı Payı
Telafi Edici Vergi (İhracat)
TRT Bandrol Ücreti (Ticari olmayan eşya için)

Gümrük Vergisi Nedir?
Gümrük vergisi, gümrük vergilerinin içindeki vergi türlerinden sadece bir tanesidir. Eşyanın CIF bedeli üzerinden tahsil edilir. Tahsil edilecek gümrük vergisi üzerinden KDV ödenmesi gerekmektedir.

Gümrük Vergisinin Matrahı Nasıl Oluşur?
Gümrük vergisi CIF bedel üzerinden tahsil edilir. CIF Bedel, mal bedeli + Navlun+ sigorta bedelleri toplanarak bulunur.

Gümrük Vergisi ve KDV İlişkisi Nedir?
İthalat maliyeti hesaplanırken en çok gümrük vergilerinin ve KDV’nin hesaplanmasında yanılgıya düşülmektedir. İthalat işlemlerinde KDV matrahı hesaplanırken gümrük vergisi de KDV matrahına dahil edilmelidir. Yani gümrük vergisi KDV matrahına dahildir.

Ödenmesi gereken diğer türlü gümrük vergileri de (İGV, EMY, Anti-Damping) KDV matrahına ilave edilmektedir.

Gümrük Vergisi Nasıl Hesaplanır?
Gümrük vergisi CIF kıymet üzerinden alınır.
ÖRNEK HESAPLAMA:
Mal bedeli 100.000 $
Navlun 6.000 $
Sigorta 2.000 $
----------------
Gümrük Vergisi Matrahı 108.000 $



KDV Matrahı Nasıl Hesaplanır?
Örnek hesap üzerinden alınacak, Gümrük vergisi de dahil edildikten sonra KDV matrahı belirlenir.

ÖRNEK;
(Gümrük vergisi %10 olsun)
GV MATRAHI 108.000 $
Gümrük Vergisi (% 10) 10.800 $
Varsa (İGV, EMY ve Anti-damping Vergisi ilave edilir.)
----------------
KDV Matrahı 118.800 $ olur.

Eşyanın gümrük vergisine esas alınacak kıymetinin Türk Lirası olarak beyanı zorunludur. Fatura veya diğer belgelerde yazılı yabancı paralar, gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihte yürürlükte olan T.C. Merkez Bankası döviz satış kurları üzerinden Türk Lirasına çevrilir.
USD Döviz kuru 14,84 olsun.

KDV Matrahı (118.800 USD x 14,84 TL) 1.762.992,00 TL’dir.

(Bu tutara ayrıca Yurtiçinde ödenecek
liman masrafları, ardiye ve diğer
masraflarda bu tutara ilave edilir.)

Liman Masrafı 5.000,00 TL
Ardiye 4.000,00 TL
Yurtiçinde KDV ödenmeden
yapılacak diğer masraflar
------------------------------
Toplam KDV Matrahı 1.771.992,00 TL’dir.
(KDV Oranı %18 olsun)

Örnek hesaplamaya ilişkin gümrük vergisini 10.800 $ olarak tespit etmiştik.
Gümrük Vergisi Türk Lirası cinsinden (14,84 x 10.800 USD) 160.272,00 TL’dir.
KDV Tutarı 318.958,56 TL’dir.
--------------------------------
Bu örnekte toplam ödenecek Gümrük Vergileri 479.230,56 TL
Olacaktır.

İlave Gümrük Vergisi Nedir?
Eşyanın ithalatında tahsil edilen gümrük vergisi benzeri yükümlülüktür. İlave Gümrük Vergisi (İGV) İthalat Rejimi Kararına EK Kararlar olarak yürürlüğe konulmaktadır. İGV için, gümrük vergisinin tabi olduğu usul ve hükümler uygulanmaktadır.



Ek Mali Yükümlülük Nedir?
Yerli üreticinin korunması veya piyasada oluşan olumsuz şartların önlenmesi amacıyla, işleme konu eşyanın ithalatında gümrük vergisi dışında benzer etki yaratan ek mali yükümlülük uygulamasına gündeme gelebilmektedir.

Anti-Damping Vergisi (Dampinge Karışı Vergi) Nedir?
Bir malın Türkiye'ye ihraç fiyatının (Fabrika çıkış fiyatı), benzer malın normal değerinin altında olmasına damping denir. İç piyasadaki üreticinin korunması amacıyla normal değerin ihraç fiyatını aştığı miktar kadar dampinge karşı vergi (anti-damping vergisi) uygulanır.

Yazar: Ferat Baykuş
Şahin Gümrük Müşavirliği LTD. ŞTİ.

Yorumlar
İlk Yorumu Siz Yapın
Yorumunuz
Diğer Gümrük ve Dış Ticaret Kavramları